Kirigami Paper Cranes
ศิลปินสร้าง ‘โลกขนาดย่อม’
ด้วย ‘นกกระดาษ’ ธรรมดาที่แสนพิเศษ
เมื่อพูดถึง ‘กระดาษ’ หลายคนคงนึกถึงสิ่งที่ใช้วาดเขียน หรือใช้รองรับการพิมพ์หนังสือ แต่สำหรับศิลปินแล้ว ‘กระดาษ’ คือ ‘งานศิลป์’ ไม่ใช่แค่วัสดุที่ใช้รองเขียน
ศิลปินจากญี่ปุ่น นาโอฟูมิ ฮามะ (Naofumi Hama) นำกระดาษมาสร้างสรรค์ประติมากรรมนกกระดาษ พร้อมกับสร้างทิวทัศน์ขนาดย่อมให้กับมัน ทั้งหมดล้วนเกิดขึ้นด้วยกระดาษ ผ่านการใช้เทคนิคที่เรียกว่า ‘คิริกามิ’
‘คิริกามิ’ (Kirigami) คืออะไร?
‘คิริกามิ’ (Kirigami, 切り紙) มาจากคำว่า ‘คิริ’ (kiri, 切り) แปลว่า ‘ตัด’ และ ‘คามิ’ (kami, 紙) แปลว่า ‘กระดาษ’ ซึ่งแปลง่าย ๆ ก็คือ เทคนิคการตัดกระดาษแบบญี่ปุ่น โดยอาจมีการพับรวมอยู่ด้วย ทั้งนี้ คำนี้อาจฟังดูคล้ายกับ ‘โอริกามิ’ (Origami, 折り紙) เพราะทั้งสองเป็นเทคนิคเกี่ยวกับ ‘กระดาษ’ เหมือนกัน แต่ ‘โอริ’ (ori, 折り) หมายถึง ‘การพับ’ เท่านั้น
อันที่จริง เราอาจใช้การสังเกตคันจิ (อักษรจีน) เพื่อเข้าใจความหมายก็ได้ กล่าวคือ คันจิใน ‘คิริกามิ’ ตรง 切 ประกอบขึ้นจาก 刀 ซึ่งแปลว่า ‘มีด’ หมายถึงการใช้มีดตัดกรีดกระดาษ ส่วนคันจิใน ‘โอริกามิ’ ตรง 折 ประกอบขึ้นจาก 扌(หรือ 手 เมื่อเขียนเดี่ยว) ซึ่งแปลว่า ‘มือ’ หมายถึงการใช้มือพับกระดาษ
คิริกามิในปัจจุบันมีการประยุกต์ใช้เทคนิคหลากหลาย ทั้งการตัด การพับ และการประกอบชิ้นส่วน เพื่อสร้างสรรค์ผลงานที่ซับซ้อนมากขึ้น รวมไปถึงการสร้างงานในรูปแบบ 3 มิติด้วย
เมื่อ ‘กระดาษ’ ธรรมดากลายเป็นชิ้นงาน 3 มิติขนาดย่อม
นกกระดาษ (Orizuru, 折鶴) เป็นงานประดิษฐ์สุดคลาสสิกสำหรับการพับกระดาษแบบโอริกามิ แต่ฮามะไม่ได้หยุดแค่นั้น เขาต่อยอดนกกระดาษแบบดั้งเดิมด้วยการตัดแบบคิริกามิ สร้างลวดลายละเอียดยิบบนตัวนกกระดาษ
เท่านั้นยังไม่พอ เขายังสร้างทิวทัศน์ขนาดย่อม (miniature landscape) บนตัวนกกระดาษอีกชั้นหนึ่ง ซึ่งองค์ประกอบส่วนใหญ่ล้วนสร้างขึ้นจากกระดาษ
“ญี่ปุ่นมีทิวทัศน์ที่งดงามมากมายตลอดทั้งสี่ฤดู ผมหวังที่จะถ่ายทอดภาพเหล่านั้นในแบบของผมเอง โดยการรวบรวมไว้ในงานศิลปะชิ้นเล็ก ๆ และสร้างมุมมองโลกที่งดงามขึ้นมา”
—นาโอฟูมิ ฮามะ เล่าถึงการสร้างสรรค์นกกระดาษ
จากผลงานของฮามะจะเห็นได้ว่า เขาสามารถถ่ายทอดสิ่งต่าง ๆ ได้อย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นดอกซากุระ ดอกคริสต์มาส ต้นบอนไซ ต้นไผ่ และพืชพันธุ์อื่น ๆ โดยเกือบทั้งหมดนี้ล้วนเกิดขึ้นจากกระดาษ (บางชิ้นงานอาจมีผ้าร่วมด้วยเพื่อยึดเป็นโครง)
ดังนั้นกระดาษจึงไม่ใช่แค่วัสดุรองเขียนเพียงอย่างเดียว แต่ยังสามารถนำมาใช้ในการถ่ายทอดรายละเอียด ความลึกตื้น หรือแม้กระทั่งสื่ออารมณ์ก็ย่อมได้
กระดาษอาจดูเป็นวัสดุที่ธรรมดา แต่ความธรรมดานี้เองก็เปิดช่องไปสู่การสร้างสรรค์อย่างไร้ขีดจำกัด วัสดุที่มีน้ำหนักเบา ยืดหยุ่นสูง ตัดและพับได้ง่าย ทั้งยังมีเนื้อและผิวสัมผัสให้เลือกหลากหลาย คุณสมบัติเหล่านี้คือสิ่งที่เปิดช่องให้ศิลปินจินตนาการต่อยอดได้อย่างไม่มีจำกัด
กระดาษจึงเป็นมากกว่าแค่วัสดุรองพิมพ์ แต่เป็นสื่อที่นำไปสู่การสร้างสรรค์และสามารถบอกเล่าเรื่องราวด้วยตัวมันเองได้เช่นกัน
สามารถติดตามผลงานของนาโอฟูมิ ฮามะ ได้ที่ Instagram: @naofumi_hama
ที่มา:
https://mymodernmet.com/paper-cranes-naofumi-hama/
https://mymodernmet.com/kirigami/
รู้จักและร่วมงานกับเราได้ที่ https://papermore.co/
Line: @papermore
